Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου 2019

Ἕνα ποίημα τοῦ Νάνου Βαλαωρίτη (1921 - 2019)





 
Marck Beard (Bruce Sargeant), Δυὸ ἄντρες καθιστοί, λάδι σὲ καμβά.



ΑΙΜΑΛΩΤΟΣ ΚΑΠΟΙΟΥ
Τὰ ἑλληνικά μου παθαίνουν. Μικρὸς θάνατος
Τὸ μέτωπό μου κυκλοφόρησε στὸ παγωμένο τζάμι
Μὲ πῆρε ὸ ὕπνος στὴ μέση τῆς κουβέντας
Συγκρατιέμαι ὅταν ἀντιλαβάνομαι πὼς μὲ κοιτάζουν.

Κάποιος μοῦ ράβει τὴ καρδιὰ μ᾿ ἕνα σπάγγο
Κάποτε ἢμουν τέλειος. Τώρα δὲν εἶμαι παρὰ ἔτσι ὅπως εἶμαι
Δυὸ μισοτελειωμένα σώματα μὲ ἀποτελοῦν
Πρὸς τὸ ἡλιοβασίλεμα δὲ βλέπω τίποτα.

Θεέ μου τί ἔκανα; Ἄθελά μου ποιὸν σκότωσα;
Φιλιόμασταν μέ τόσο πάθος ποὺ βράδιασε
Φταῖμε ἐμεῖς ἂν δὲ μᾶς σπρώχνει κάτι διαφορετικό;
Διαδόθηκαν πολλὰ μέσ᾿ ἀπ᾿τὰ ρήγματα τῆς φωνῆς.

Τὸ θερινὸ λιοστάσι πέρασε ἀπαρατήρητο
Δὲν ἀποτείνομαι σὲ ἀπολύτως κανέναν
Μέσα μου στριφογυρίζουν δυὸ πρόσωπα
Ὑποκρίνομαι πώς δὲν εἶμαι ὁ ἴδιος ἐγώ.

Στὴ βροχερὴ Ἀγγλία ἕνας γάμος τελεῖται
Πρόσεξε μὴ σοῦ πέσουν τὰ μάτια καὶ σπάσουν
Καγκελωμένος χρόνια τώρα στὸ χρυσελεφάντινο πύργο
Γιὰ νὰ βγεῖς ἀπὸ κεῖ πρέπει νὰ προπληρώσεις.

Τὰ ἑλληνικά μου μαραίνονται κάθε καλοκαίρι
Ὅπως ποδοπατιέται ἀπ᾿ τὸν ἥλιο τὸ χόρτο
Μιὰ γνώριμή μου προαίσθηση χτυπάει τὴ πόρτα
Τὰ ἴδια σώματα κάνουν ἔρωτα μὲ ἄλλο πρόσωπο.

Σ᾿ ἕνα δωμάτιο χωρὶς φῶς μιὰ φαντασίωσή μου πεθαίνει
Ἂν θυμᾶμαι καλὰ θά ῾σαι τώρα εἰκοσιπέντε χρονῶ
Βγάλε τὸ παλτό σου κι ἔλα λίγο νὰ ξαπλώσεις
Κοκκινωπὲς πλεξοῦδες μὲ πορτοκαλιές ἀποχρώσεις.

Ξαναρχίζει τὸ κύκλωμα τῆς ἐπιθυμίας στὰ μάτια
Πόσες φορὲς δὲ βρεθήκαμε στὴν ἴδια θέση
Μὲ χτυπάει κατακούτελα ἕνα βέλος τοῦ ἥλιου
Ἀπὸ μιὰ φράση ἀκατανόητη φλέγεται ἡ ζωή μου.








Ἀπὸ τὴ συλλογή, Στὸ κάτω κάτω τῆς γραφῆς, Ἐκδόσεις Νεφέλη, Ἀθήνα 1984.

Ἀφιλερωμα τοῦ blog στὸ ζωγράφο, Mark Beard (Bruce Sargeant): Κλὶκ ἐδῶ




Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2019

Ἕνα ποίημα τοῦ Γιάννη Ρίτσου

















Βάλε τὸ πόδι σου
πάνω στὸ χαρτὶ
πάνω στὸ ποίημα
μὲ τὸ μολύβι θὰ χαράξω
τὸ σχέδιο τοῦ ποδιοῦ σου
θὰ τὸ καρφώσω στὸν τοῖχο
μὲ μιὰ πινέζα
θ᾿ ἀνάψω καὶ τὰ τρία κεριὰ
στὸ κηροπήγιο -
κλείσε λοιπὸν τὴν πόρτα.

Ἀθήνα 16.11.1980






Ἀπὸ τὴ συλλογὴ, Μικρὴ σουίτα σὲ κόκκινο μεῖζον, Κέδρος 1981.

Ζωγραφική: Γιάννης Τσαρούχης, Λουόμενος δένει τὶς ἀρβύλες του, Villeneuve-Les-Sablons, 1980. Παστὲλ σὲ χαρτὶ kraft, 81 x 116 ἐκ (Ἰδιωτικὴ συλλογή, Νέα Ὑὸρκη).



Τετάρτη, 4 Σεπτεμβρίου 2019

Τὰ καλοκαιρινὰ τοῦ Gabriel Garbow


 
Μὲ τὸ ἔργο τοῦ Gabriel Garbow ἀσχοληθήκαμε λιγάκι σὲ προηγούμενο ἀφιέρωμά μας, ὁπότε ἡ ὁποιαδήποτε ἀναφορά μας ἐδῶ θὰ ἀποτελοῦσε σχεδὸν καθαρὴ -καὶ βεβαίως ἀνιαρή- ἐπανάληψη. Καί πολλοὶ μπορεῖ νὰ πιστεύουν βέβαια στό, ἐπανάληψη μήτηρ πάσης μαθήσεως, πρέπει ὅμως νὰ συνυπάρχει, -ἀπαραιτῆτος θὰ προσθέταμε μάλιστα- καὶ ἡ θέληση γιὰ μάθηση...
Γι᾿ αὐτό, λοιπόν, ἐδῶ, θὰ περιοριστοῦμε νὰ παρουσιάσουμε τὰ Καλοκαιρινὰ τοῦ καλλιτέχνη, ἤ, ἂν προτιμᾶτε, τὰ ἔργα έκεῖνα ποὺ θυμίζουν ἀλλὰ κυρίως ἀναπνέουν καλοκαίρι· ἐξάλλου τὸ καλοκαιράκι μιὰ χαρὰ κρατεῖ στὴν Ἑλλάδα...
4/09/2019
gayekfansi.blogspot.com


Ἀφιέρωμα τοῦ blog στὸν Gabriel Garbow: Κλὶκ ἐδῶ








 


 

 


 













 










 








Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2019

Οἱ ψαράδες τοῦ Feliks-Michał Wygrzywalski





 



Προοίμιο
Ὁ Πολωνὸς ζωγράφος Feliks Michał Wygrzywalski, γεννημένος τὸ 1875 στὸ Przemyśl, θὰ πραγματοποιήσει τὸ 1904 ἕνα ταξὶδι στὴν Αἴγυπτο. Ἐκεῖ ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν Ἀνατολὴ καὶ τὸ γυμνὸ ἀνθρώπινο σῶμα ποὺ ἁρμονικὰ ζεῖ στὴ φύση καὶ κοπιάζει. Ὁ Wygrzywalski θὰ ἐπιστρέψει βέβαια στὴν Εὐρώπη ὅπου θὰ ἐργαστεῖ σὲ πόλεις ὅπως τὸ Μόναχο, τὸ Παρίσι, ἡ Ρώμη -ποὺ ἀποτελοῦν τοὺς σταθμοὺς τῶν σπουδῶν του- ἀλλὰ κυρίως στὴ Lviv που σήμερα ἀνήκει στὴν Οὐκρανία. Ὁ Wygrzywalski καθ᾿ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ζωγραφικής του καριέρας θὰ παραμείνει πιστὸς στὶς ἀρχὲς τῆς παραδοσιακῆς ζωγραφικῆς, ἀρνούμενος νὰ δεῖ καὶ νὰ ἐπιρεαστεῖ ἀπὸ τὶς πρωτοπορίες τοῦ τέλους τοῦ 18ου καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ 20ου αἰώνα.
Μὲ μιὰ πρώτη ματιὰ θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ ἐντάξει τὰ ἔργα τοῦ Wygrzywalski στὸ κατευθυνόμενο ἀπὸ τὸ Σοβιετικὸ καθεστὼς κίνημα τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Ρεαλισμοῦ, ἂν καὶ ὁ Wygrzywalski ἐλάχιστα ἔζησε σὲ αὐτό. Παρ᾿ ὅλ᾿ αὐτὰ οἱ ἀπεικονίσεις τοῦ μόχθου τούτων τῶν ἐργατῶν τῆς θάλασσας, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εἰδώθηκαν μὲ χαρὰ καὶ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τοὺς κρατοῦντες τοῦ Σοσιαλιστικοῦ συστήματος.
Ἀλλὰ αὐτὰ ἔρχονται καὶ παρέρχονται, ἡ τέχνη εἶναι ποὺ μένει καὶ μέσα ἀπὸ αὐτὴ ὁ καλλιτέχνης ἔχει πεῖ τὸν λόγο του. Ἕναν λόγο ποὺ γεννιέται καὶ ἀρθρώνεται μέσα ἀπὸ αὐτήν. Ὁ χρόνος δέ, εἶναι αὐτὸς ποὺ ἀναλαμβάνει νὰ μᾶς τὸν μεταλαμπαδεύσει. Καὶ ἂν τὸ ἔργο τοῦ καλλιτέχνη ἀντέχει στὸ χρόνο, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι λόγια χωρὶς καμιὰ οὐσία -ἐθιστικὴ ἢ μή.
Ὁ Wygrzywalski μέσα σὲ τοῦτα τὰ ἔργα ἀπεικονίζει στιγμές. Στιγμὲς ὅπου οἱ παραμορφωμένες ἀπὸ τὸν μόχθο πλάτες τῶν ψαράδων μᾶς ἔρχονται σὲ πρῶτο πλάνο καὶ γίνονται τὸ κεντρικό του θέμα. Τοῦτες οἱ πλάτες εἶναι ποὺ εἰσβάλλουν βίαια -τόσο ὅσο καὶ ἡ δύναμη μὲ τὴν ὁποία τραβοῦν τὰ δίχτυα ἢ κωπηλατοῦν- προβάλλοντας λὲς μέσα ἀπὸ τὸ ἀπέραντο ὑγρὸ στοιχεῖο, σαν μυθικὰ θαλάσσια ὄντα. Εἶναι οἱ ἴδιες πλάτες ποὺ τὸ βράδυ, κάτω ἀπὸ τὸ λιγοστὸ φῶς ποὺ σκοπρᾶ ὁ λύχνος «παλεύουν» πάνω ἀπὸ ἕνα ἄλλο σῶμα. Κατανοοῦμε πὼς μιὰ τέτοια ἀνάλυση τοῦ ἔργου τοῦ Wygrzywalski παραξενεύει ἀκόμα καὶ τοὺς πιὸ «ἀπελεύθερους», τοῦ καλούμενου προοδευτικοῦ χώρου, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμε πὼς τὰ ἔργα δὲν εἶναι ποτὲ μονοσήμαντα, οὔτε βεβαίως οἱ ἑρμηνεῖες τους. Ἐξάλλου ἡ ἐπιμονὴ -γιατὶ ὄχι καὶ «ἐμμονή»- τοῦ ζωγράφου πάνω σὲ αὐτὸ τὸ θέμα δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ μᾶς φανερώνει κάτι...
Ἀπὸ τὴν ἄλλη πάλι, ἂς μὴν περιμένει κανεὶς ξαφνικὴ ἀλλαγὴ σὲ μιὰ νοοτροπία χρόνων, πολὺ περισσότερο ἀπεικονίσεις ἐρωτικῆς πράξης καὶ μάλιστα ὁμοφυλοφιλικῆς ἀπὸ ἕναν συντηρητικὸ ζωγράφο, ἂν καὶ εἶναι γνωστὸ πὼς σπουδαῖοι δημιουργοὶ ἔχουν ἀφήσει σημαντικὸ ἔργο μὲ καθαρὰ ἐρωτικὸ περιεχόμενο, ὅμως ἡ πρόσβαση τοῦ κοινοῦ σὲ αὐτὸ τὸ ἔργο ἦταν πάντα περιορισμένη.
Ἀλλὰ ἂς μὴν ταλαιπωρήσουμε ἄλλο μὲ «φλυαρίες» καὶ λόγια ποὺ ἐλάχιστα δείχνει νὰ ἐνδιαφέρουν τὸν σημερινὸ ἄνθρωπο -πολὺ δὲ περισσότερο τοὺς σημερινοὺς gay... Ἂς ἀφεθοῦμε λοιπὸν στὴ δύναμη τῆς εἰκόνας ποὺ φαίνεται νὰ εἶναι καὶ τὸ βασικὸ ὅπλο τούτου τοῦ ζωγράφου, ἀλλὰ καὶ τούτου τοῦ μέσου!!
gayekfansi.blogspot.com