Yves Navarre (1940-1994), a tribute

 

Yves Navarre, Παρίσι, 13/09/1974 - © Sophie Bassouls/Sygma/Corbis

ΥΒ ΝΑΒΑΡ (1940-1994) - ΑΦΙΕΡΩΜΑ

 

Γνωρίζοντας τον Υβ Ναβάρ

Ο Ύβ Ναβάρ (Yves Navarre) γεννήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου του 1940 στο Condom (Gers). Ήταν ο νεώτερος από τα τρία αγόρια του μηχανικού René Navarre και της Adrienne Bax. Από μικρός διάβασε και επηρεάστηκε από έργα όπως: Mythologies του Roland Barthes, Η Παναγία των λουλουδιών (Notre-Dame des Fleurs) του Ζαν Ζενέ (Jean Genet), Αδριανού Απομνημονεύματα (les Mémoires d'Hadrien) και Knockout της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ (Marguerite Yourcenar), Fabrizio Lupo του Carlo Coccioli, αλλά και από ταινίες όπως το Χιροσίμα αγάπη μου (Hiroshima mon amour) του Αλέν Ρενέ (Alain Resnais) σε σενάριο της Μαργκερίτ Ντυράς (Marguerite Duras). Σπούδασε ισπανικά, αγγλικά και λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Λιλ, ενώ αποφοίτησε από την hautes études commerciales du Nord (EDHEC) (Ανώτατη Σχολή Εμπορικών Επιστημών) το 1964. Αρχίζει να γράφει μυθιστορήματα, θεατρικά έργα, ποιήματα πολύ νωρίς, κάνει αυτό που ονομάζει τώρα πια «μαθητεία του». Για να κερδίσει τη ζωή του, «άλλη σχολή της γραφής», εργάζεται στο χώρο της διαφήμισης σαν κειμενογράφος.

Το 1971 δημοσιεύει το μυθιστόρημά του Lady Black, κατόπιν, το 1972, το Evolène, το 1973 τα Λουκούμια (Les Loukoums), το μυθιστόρημα που τον έκανε γνωστό στο πλατύ κοινό. Από τότε δημοσίευσε τα: Le Cooeur qui cogne, Μυστικός γάμος (Le petit Gapolin de nos corps), Killer, Niagarak,, και Kurwanal ou la part des êtres. Δημοσίευσε ακόμα πλήθος θεατρικά έργα, που συνθέτουν, μαζί με τα μυθιστορήματά του, ένα πρωτότυπο και πρωτοποριακό έργο.

Το 1980 παίρνει το βραβείο Goncourt για το μυθιστόρημά του Le Jardin d'acclimatation, που αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού άντρα από καλή οικογένεια, που τον έχει έγκλειστο, αναγκάζοντάς τον να υποστεί λοβοτομή σαν θεραπεία για την ομοφυλοφιλία του. Την ίδια χρονιά, όπως και το 1989, ο Υβ Ναββάρ θα εκπροσωπήσει τους ομοφυλόφιλους της Γαλλίας σε διάφορα αιτήματά τους στον Πρόεδρο της Γαλλίας Φρανουά Μιτεράν.

Από το 1990 έως το 1993, μετακόμιζει στο Κεμπέκ στο Μόντρεαλ. Εκεί, το 1991, συγγράφει το μυθιστόρημα Ce sont amis que vent emporte. Το μυθιστόρημα είναι αφιερωμένο στον αγώνα για την καταπολέμηση του AIDS. Επιστρέφει στη Γαλλία οπού πάσχοντας από κατάθλιψη, αυτοκτονεί περνώντας ισχυρή δόση βαρβιτουρικών, στις 24 του Γενάρη του 1994.

Η γραφή του Ύβ Ναβάρ διαπνέεται από ευαισθησία, μια ευαισθησία που θα μπορούσε να ερμηνευτεί σαν μια κραυγή για βοήθεια. Ένας ρομαντισμός που διαπνέει τα έργα του δεν είναι τίποτε άλλο από την τάση του να τονίσει τον αισθησιασμό και "τις μυστικιστικές ιδιότητες της αγάπης", που σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως επίδειξη σεξουαλικότητας ή εντυπωσιασμού. Η βία, μέσ' απ' τα γραφτά του, δεν είναι παρά η άλλη όψη της τρυφερότητας και η απελπισία δεν είναι παρά η δεύτερη κόψη μιας ελπίδας ακόμα πιθανής.

Επίσημος ιστότοπος για τον Ύβ Ναβάρ: http://www.yvesnavarre.ch/

 

 

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΥΒ ΝΑΒΑΡ

Μυθιστορήματα

• Lady Black, Flammarion, 1971.
• Évolène, Flammarion, 1972.
• Sept chants dans un avion
• Les Loukoums, Flammarion, 1973.
• Le Cœur qui cogne, Flammarion, 1974.
• Killer : roman, Flammarion, 1975.
• Septentrion
• Plum Parade : vingt-quatre heures de la vie d'un mini-cirque, Flammarion, 1975.
• Niagarak, Grasset, 1976.
• Le Petit Galopin de nos corps, (publié en 1977 chez Robert Laffont), récemment réédité avec une préface de Serge Hefez, coll. "Classiques H&O poche", Béziers: H&O, 2005. 10,8 x 17,8 cm. 256 pages. ISBN 2-84547-109-2
• Kurwenal ou la Part des êtres, Robert Laffont, 1977.
• Je vis où je m'attache, Robert Laffont, 1978.
• Le Temps voulu, Flammarion, 1979.
• Portrait de Julien devant sa fenêtre, Robert Laffont, 1979 ; H&O, 2006.
• Le Jardin d'acclimatation, Flammarion, 1980.
• Romances sans paroles, Flammarion, 1982.
• Premières Pages, Flammarion, 1983.
• L'Espérance de beaux voyages, 1 : Eté-automne, Flammarion, 1984.
• Phénix, le paysage regarde, illustré par Jean Dieuzaide et Lucien Clergue, P. Montel, 1984.
• Louise, Flammarion, 1985.
• Une vie de chat, Albin Michel, 1986.
• Fête des mères, Albin Michel, 1987.
• Romans, un roman, Albin Michel, 1988.
• Hôtel Styx, Albin Michel, 1989.
• Douce France, Québec, Leméac, 1990.
• La Terrasse des audiences au moment de l'adieu, Montréal, Leméac, 1990.
• Ce sont amis que vent emporte, Flammarion, 1991.
• La Vie dans l'âme, carnets, Montréal, Le Jour / VLB, 1992.
• Poudre d'or, Flammarion, 1993.
• Dernier dimanche avant la fin du siècle, Flammarion, 1994.
• La Ville Atlantique, Leméac/Actes Sud, 1996.
• Dialogue de sourdes, Nice, La Traverse, 1999.
• La Dame du fond de la cour, Leméac/Actes Sud, 2000.
• Avant que tout me devienne insupportable, H&O, 2006.
• Avant que tout me devienne insupportable, 2007

Θεατρικά

• Théâtre... 1, Théâtre des peurs et des pleurs (1974)
• Théâtre... 2 (1976)
• Niagarak (1976)
• Mon oncle est un chat... (1982)
• L'Espérance de beaux voyages. 2, Hiver-printemps (1984)
• L'Espérance de beaux voyages. 1, Eté-automne (1984)
• Louise (1985)
• Une Vie de chat (1986)
• Fête des mères (1987)
• Dernier dimanche avant la fin du siècle. (1994)

Αυτοβιογραφικά

• Biographie, Flammarion, 1981.
• Une vie de chat, Albin Michel, 1986.
• Romans, un roman (1988)
• Un condamné à vivre s'est échappé, textes, entretiens et poèmes, avec Pierre Salducci, Hull [Québec], Vents d'Ouest, 1997.

 

Πηγές

---

Για τη σύνταξη του βιογραφικού και της εργογραφίας του Υβ Ναββάρ αντλήθηκαν στοιχεία από τις παρακάτω πηγές:

 - Επίσημος ιστότοπος για τον Ύβ Ναβάρ: http://www.yvesnavarre.ch/

 - Βικιπαίδεια

 - Οπισθόφυλλο το βιβλίου Τα λουκούμια (Les Loukoums), μτφρ. Φίλιππος Δραγούμης, εκδόσεις: «Νέα Σύνορα» Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 1984 

Ο Yves Navarre και ο Jean Le Bitoux σε πορεία για τα δικαιώματα των LGBT ατόμων.

Παρίσι, 4 Απριλίου, 1981. © Claude Truong-Ngoc / Wikimedia Commons. Πηγή

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΥΒ ΝΑΒΑΡ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Δυστυχώς, στην Ελλάδα, το έργο του Υβ Ναβάρ δεν είχε την τύχη να αντιμετωπιστεί μεταφραστικά όπως πραγματικά θα του άξιζε με εξαίρεση δύο μυθιστορήματα. Μάλιστα το ένα ήταν πειραματική έκδοση 1.000 αντιτύπων, εξαντλημένων βέβαια προ πολλού. Οι ενδιαφερόμενοι ας δοκιμάσουν την τύχη τους στα παλαιοβιβλιοπωλεία... Και επειδή ως γνωστόν, η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία, ελπίζουμε και αναμένουμε μια καλύτερη αντιμετώπιση του έργου του από τους ελληνικούς εκδοτικούς οίκους στο μέλλον. 

 
 

 

Τα λουκούμια (Les Loukoums), μτφρ. Φίλιππος Δραγούμης, εκδόσεις: «Νέα Σύνορα» Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 1984.

Αυτό το αφήγημα του Ύβ Ναβάρ μπορεί να διαβαστεί και σαν αστυνομικό μυθιστόρημα.

Παράδοξες, πράγματι, οι μοίρες, οι παράλληλες μοίρες του Ράσκυ και της Λούσυ, που έχουν και οι δυο τους μυστηριώδης συναντήσεις στη Νέα Υόρκη. Ο Λουκ, ο νεαρός Γάλλος δημοσιογράφος, θα σπάσει αυτή την παραλληλία πριν σπάσει κι αυτός με τη σειρά του. Γιατί αυτό το βιβλίο χτίζει, στιγμή προς στιγμή, μια μηχανή θανάτου. Ένας πένθιμος καθρέφτης, όπου σαλεύουν οι αντανακλάσεις μιας μεγάλης πόλης: Νέα Υόρκη, 1972, μια κόλαση όπου κάθε πρόσωπο της ιστορίας θα μπει ανυποψίαστο.

Ας δεχτούμε τελικά ότι ο Ράσκυ, η Λούση και ο Λουκ ζουν ένα κοινό όνειρο: να γράψουν, να παραδοθούν, για να ελευθερώσουν, να διασπάσουν ή να ξορκίσουν, για να σώσουν και να σωθούν. Εδώ η οργή και η αμεσότητα της έκφρασης υποχωρούν διαρκώς μπροστά στην αγάπη για ζωή.

---

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου Τα λουκούμια (Les Loukoums), μτφρ. Φίλιππος Δραγούμης, εκδόσεις: «Νέα Σύνορα» Α.Α. Λιβάνη, 1984.

 

Μετά, γεμάτος σαπουνάδες, γλιστρώντας μέσα στην παλάμη του χεριού του, περπάτησα κάτω απ' τα μπράτσα του, σ' αυτά τα δασάκια από τρίχες, σ' αυτές τις κοιλάδες, κατά μήκος των χεριών, στα δάχτυλα, στα νύχια και στις γραμμές του χεριού, τόσο μακριές, τόσο αληθινές, που δεν είχα όμως τον καιρό να τις διαβάσω. Έπειτα ανακάλυψα την κοιλιά, πλατιές κυκλικές κινήσεις, αγγίζω τον αφαλό, στριφογυρίζω δίπλα του, γλιστράω, πέφτω χάμω, ο Κάρλος με μαζεύει. Ξεφέυγω με αρπάζει ξανά. Τούτη τη φορά χάνομαι μέσα στο πέος του, αφρίζω, πνίγομαι σε μια τρυφερότητα που αφρίζει. Γυαλίζω τα βότσαλα, ομορφαίνω τ' όργανό του κι ύστερα, με μιαν απότομη κίνηση, σκύβοντας πάνω στον εαυτό του, με οδηγεί στο άλλο σημείο, να με που πλέω, που καθαρίζω. Ακολουθούν οι μηροί, τα γόνατα, τα πόδια, ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών, αυτά τα εδέσματα. Με ακουμπάει στη σαπουνοθήκη. Με ξεχνάει. Τον βλέπω: ξεβγάζεται. Τρίβει το στήθος του. Με εγκαταλείπει.

---

Απόσπασμα από το βιβλίο Τα λουκούμια (Les Loukoums), μτφρ. Φίλιππος Δραγούμης, εκδόσεις: «Νέα Σύνορα» Α.Α. Λιβάνη, 1984.

 
 

 

Μυστικός γάμος (Le petit Gapolin de nos corps), μτφρ. Ντίνος Σ. Κουμπάτης, εκδόσεις Λητώ, Αθήνα 1977.

«Α, τι ωραία είναι στο δικό μας κόσμο που ζει στο περιθώριο! Α, αυτές οι σελίδες! Κρύβουν ολόκληρη τη ζωή ενός ζευγαριού έξω από τα καθιερωμένα!»

Αυτές είναι φράσεις κλειδιά που λένε οι δυο ήρωες αυτού του έργου, δυο άντρες που γνωρίζουνε τον έρωτα μεταξύ τους, έναν έρωτα που η κοινωνία θεωρεί «ανώμαλο», ενώ υπάρχει διάχυτος μέσα στη φύση. Και συνεχίζουν: «Το κορμί δεν είναι αντικείμενο Νόμων και τύπων. Δεν υπάρχει ωραιότερη στιγμή που τα σώματά μας θα ενωθούν. Κι όταν “τελειώνεις” ανοίγεις διάπλατα τα μάτια σου και με κοιτάζεις. Με κοιτάζεις τρελλά». Μια ζωή, δυο αντρών, έξω από τους ηθικούς «νόμους» της κοινωνίας μας που τους ολοκληρώνει και θέτει ωμά το πρόβλημα της ομοφυλοφιλίας. Οι ήρωες θα φτάσουν να πουν: «Και κάθε βράδυ, κάτω απ’ τα βλέμματα μιας ολόκληρης πόλης, περνάμε το κατώφλι της πόρτας των κορμιών μας και κάνουμε έρωτα οι δυο μας μέσα στον κόσμο». Και καταλήγουν έτσι, επιρρίπτοντας μομφή στους «ομαλούς»: «Μιλάτε για πολιτική, μιλάτε γι’ αυτήν, γιατί μ’ αυτήν σκουριάζετε το καθετί μέσα στον άνθρωπο. Από τη δική μας ιστορία, ίσως αύριο παρουσιαστεί ένα άλλο ζευγάρι τόσο ωραίο , που να ‘ναι πραγματικοί ποιητές όπως εμείς. Ίσως ο κόσμος τότε γίνει καλύτερος…»

Είναι ένα βιβλίο-μαρτυρία για τους ανθρώπους αυτούς που ζούνε στο «περιθώριο» της κοινωνίας κι ωστόσο, η δικιά τους ζωή τους ολοκληρώνει απόλυτα, γι’ αυτούς που με το στόμα των ηρώων αυτού του βιβλίου, μας φωνάζουνε: «Ναι, είμαστε αγνοί. Είμαστε η αληθινή πράξη της δημιουργίας»!

---

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου Μυστικός γάμος (Le petit Gapolin de nos corps), μτφρ. Ντίνος Σ. Κουμπάτης, εκδόσεις Λητώ, Αθήνα 1977.

 

[…] Μετά, η βροχή αρχίζει να πέφτει με μεγάλες αλλά αραιές σταγόνες. Όσο περισσότερο προχωράμε, τόσο η βροχή γίνεται περισσότερο σκληρή μαζί μας. Στριμωχνόμαστε σ’ ένα ύψωμα, στο ορατόριο Σαίν-Ζακ όρθιοι, κολλημένοι στον τοίχο, καλυμμένοι λίγο από το γείσωμα της στέγης, ενώ η βροχή πέφτει μπροστά μας σχηματίζοντας ένα παραπέτο. «Η γεύση της βροχής, την ξέρεις;», με ρωτάει ο Ρολάν. Του γνέφω πως όχι. Τότε αυτός μ’ αφήνει το χέρι, με πιάνει απ’ τη μέση και με σφίγγει στην αγκαλιά του, με φιλάει και μου λέει: «Αυτή είναι η γεύση της βροχής». Και γελάει. Θυμάμαι πως αναπνέω τότε τη μυρωδιά των βρεγμένων μαλλιών μας, ανάκατη με τη μυρωδιά απ’ τις πέτρες της παλιάς εκκλησίας. Ο Ρολάν μουρμουρίζει μια πρωτόγονη μουσική που συνθέτει κείνη την ώρα μόνος του, με το στόμα μισάνοιχτο, τα δόντια σχεδόν ενωμένα, κάτι που μοιάζει με πολεμικό εμβατήριο, κάτι σκληρό που λες και δεν βγαίνει απ’ το λαρύγγι του. «Κι η γεύση της βρεγμένης γης, ξέρεις ποια είναι;» Με ξαναγκαλιάζει κει με ξαναφιλάει. «Μα ναι… μα ναι..» Τραβάει μετά με βία το σακκάκι του και τ’ άσπρο του πουκάμισο. «Είμαι τρελλός, το ξέρεις!» Βγάζει το παντελόνι του, το σλιπ του, τα παπούτσια και τις κάλτσες του, τα κάνει όλα ένα σωρό και τα βάζει δίπλα στον τοίχο. «Έλα». Δεν κάνω Καμιά κίνηση. «Μα, εδώ, όλος ο κόσμος μας βλέπει!». Κάνει μερικά βήματα με τα χέρια απλωμένα κάτω απ’ τη βροχή, προς τον ουρανό. Τον βλέπω να προχωρεί, χοντρές σταγόνες κυλούν πάνω στην πλάτη του. «Έλα, γιατί αλλιώς, θα πέσει ο κεραυνός!».

Παιδιά ακόμη, παίζαμε παρόμοια παιχνίδια. Όμως αυτή τη φορά ο Ρολάν με βρίσκει απροετοίμαστο. Μετά το ταξίδι μας στην Ιταλία, είχαμε συνηθίσει πια να περιορίζουμε τις ερωτικές μας σχέσεις μέσα στους τέσσερεις τοίχους του δωματίου μας. Σου δίνουν την εντύπωση πως προστατεύεσαι από βέβηλα βλέμματα. Ο Ρολάν, ξαναγυρίζει. Έρχεται προς το μέρος μου. Μ’ αρπάζει. Παλεύουμε. Χτυπά το πόδι του σε μια πέτρα καθώς εγώ τον σπρώχνω. Του ζητώ συγγνώμη. Λίγο αίμα τρέχει. «Όχι, γδύσου!» Απομακρύνεται τραγουδώντας. «Κάμε γρήγορα!».

Οι εκκλήσεις του είναι σωστές κραυγές. Κάνω ένα σωρό τα ρούχα μου και τα’ ακουμπώ πάνω στα δικά του, σαν να ‘θελα να τα προστατέψω απ’ τη βροχή. Τον κοιτάζω, σα να τον κοίταζε κάποιος άσχετος για πρώτη φορά έτσι γυμνό μέσα στη βροχή κι αυτό να τον σκανδάλιζε. Τον αγκαλιάζω. Η βροχή πέφτει επάνω μας και χτυπά με βία τα κορμιά μας. Ο Ρολάν με ρίχνει πάνω στα χόρτα και διασκεδάζει πηδώντας από πάνω μου. Τον αρπάζω απ’ το πόδι. Γονατίζει. Τον ξαπλώνω κρατώντας γερά τα χέρια του και πέφτω επάνω του. Φωνάζει «ΜΠΡΑΒΟ». Προσπαθεί να ξεφύγει, παλεύει και μου φωνάζει: «Φτύσε… έλα, φτύσε με!».

Με κοιτάζει και χαμογελάει. «Άντε, τι περιμένεις;». Η κοιλιά μου, ακουμπά στην κοιλιά του, τα μπούτια μου στα μπούτια του, τα πόδια μας είναι γερά μπερδεμένα, τα γεννητικά μας όργανα σε στύση φτάνουν ως τις κοιλιές μας κι ακουμπούν το ένα το άλλο. Τον έχω πάντα ακινητοποιημένο κρατώντας το χέρια του. Προσπαθεί να ξεφύγει στρέφοντας το κεφάλι του δεξιά-αριστερά. Κι εγώ τον φτύνω στο πρόσωπο. Το σάλιο μου ανακατεύεται και πέφτει με τις σταγόνες τις βροχής. Αυτόματα ακινητοποιείτε και με κοιτάζει. Ανασηκώνει για λίγο το κεφάλι του και με τη σειρά του με φτύνει στο πρόσωπο. Ξεφεύγει από τα χέρια μου, κατρακυλάει στο χορτάρι, σηκώνεται και φεύγει τρέχοντας με τα χέρια ψηλά, να χαιρετά τον ουρανό, τη βροχή και τους κεραυνούς.

Εγώ έμεινα ξαπλωμένος. Μαζεμένος. Είχα χύσει χωρίς να το καταλάβω. Τίποτε δεν είναι πιο συγκλονιστικό απ’ την ένωση δυο κορμιών που νοιώθουν τον ίδιο πόθο και δίνουνε την ίδια μάχη. Δε θα νοιώσουμε ποτέ τόσο ικανοί ώστε να ξεφύγουμε απ’ τα ταμπού κι απ’ αυτό που ονομάζουμε ομαλό έρωτα. Ο έρωτας ανάμεσα στα ζευγάρια είναι μόνο που έχει σημασία. Ο Ρολάν μου ζήτησε να κάνουμε έρωτα γυμνοί μέσα στη φύση κι αυτό ενδυνάμωσε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας.

Σκουπίζω το πρόσωπό μου από το σάλιο και τη βροχή και πάω κοντά στον Ρολάν. Καθόμαστε στο χορτάρι δίπλα-δίπλα με τους αγκώνες ν’ ακουμπούν στα γόνατά μας, τα χέρια μας σταυρωμένα, κοιτώντας σιωπηλοί το ίδιο τοπίο. Προσπαθούμε ν’ αναμετρηθούμε με τον απέραντο ουρανό, τα’ απειλητικά σύννεφα, τις θορυβώδεις αστραπές και τους προκλητικούς κεραυνούς, με τα κορμιά μας ποτισμένα απ’ τη βροχή και νιώθουμε ενδόμυχα ολ’ αυτά που μας χωρίζουν ακόμη, ολ’ αυτά που πρέπει ν’ ανακαλύψουμε ακόμη ο ένας για τον άλλον ώστε να πλησιάσουμε πιο κοντά. Μόνο μια βρισιά υπάρχει: η αποφυγή κάθε είδους έρωτα. Ο Ρολάν ψιθυρίζει: «Καλύτερα να μην καθόμαστε κάτω από απ’ το δέντρο»> Την ίδια στιγμή σχεδόν πέφτει ο κεραυνός, πολύ κοντά μας, πάνω σ’ ένα δέντρο που αρπάζει αμέσως φωτιά κι ο καπνός αρχίζει γρήγορα ν’ ανεβαίνει προς τον ουρανό. Ολ’ αυτά μας φαίνονται φυσικά. Πάντα πέφτει αλλού.

---

Απόσπασμα από το βιβλίο Μυστικός γάμος (Le petit Gapolin de nos corps), μτφρ. Ντίνος Σ. Κουμπάτης, εκδόσεις Λητώ, Αθήνα 1977.

 

 

[...] Νάτους τώρα ολόγυμνοι, να βουτάνε στα παγωμένα νερά του Βερς, φωνάζοντας, καταβρέχοντας ο ένας τον άλλον, ουρλιάζοντας και βουτώντας τα κεφάλια τους κάτω απ’ το νερό. «Ελάτε!». Και πήγαμε. Πέφτουνε στην αγκαλιά μας, σα να ‘θελαν να παλέψουν μαζί μας και μας σπρώχνουν ώστε να χάσουμε την ισορροπία μας και να γελάσουμε, αλλά και να πέσουμε απάνω μας καθώς εμείς τους σφίγγουμε. Ακόμη κι ο μικρός Ελί βουτάει και γλυστράει ανάμεσα στα πόδια μου για να βγει κοντά στον Ετιένν που κοντά μου με χτυπάει φωνάζοντας: «Αυτό κάνει καλό, ε, φίλε;».

Μετά, βγαίνουμε απ’ το νερό. Ο Ετιένν παίρνει τον Ελί στην αγκαλιά του. «Κρυώνει. Τρέμει. Τρίψτονε, του αρέσει». Τα γέλια τους. Αγροίκοι, αυθάδεις, σίγουροι για τους εαυτούς τους. Πρέπει να τα ξαναγράψω ολ’ αυτά, να τα βάλω σε μια τάξη. Μα πώς να τα τακτοποιήσω χωρίς να τα συγκρίνω; Τα λόγια μου ‘ρχονται από μόνα τους, στο νου, χωρίς να σχηματίζουν φράσεις.

Γυμνοί, όρθιοι στην όχθη, με τα πόδια χωμένα μέσα στο χορτάρι, το παιχνίδι συνεχίζεται, χτυπιόμαστε για να ζεσταθούμε, τσιμπάμε τα μάγουλα, χτυπάμε τους ώμους μας, τα πόδια μας, γελώντας συνέχεις, γελώντας μέχρι σκασμού, μέσα σ’ ένα κλίμα σχεδόν πρωτόγονο. «Ελέν Ελέν, εδώ είμαστε!». Και διασκεδάζουν με το να χτυπιούνται με τα πέη τους ολόγυμνα, σαν πρωτόγονα ζώα. Του Αντουάν του αρέσει η ψωλή μου. Όμως δεν την αγγίζει. Κανείς δεν αγγίζει κανέναν, εκεί. Χτυπιόμαστε. Αυτό είναι όλο. Ο μικρός Ελί, έρχεται να προστατευτεί στην αγκαλιά μου. Αυτή τη φορά συναντώ το βλέμμα του Ζοζέφ. Μου χαμογελάει. 

---

Απόσπασμα από το βιβλίο Μυστικός γάμος (Le petit Gapolin de nos corps), μτφρ. Ντίνος Σ. Κουμπάτης, εκδόσεις Λητώ, Αθήνα 1977.

 

Εξώφυλλα βιβλίων του Yves Navarre των εκδόσεων Roman με έργα του Α. Φασιανού.

 

 

 

Archaeological Museum of Patras

 

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΤΡΑΣ - Μικρή ξενάγηση

Το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάτρας, έχει τη δική του οδύσσεια να μας αφηγηθεί αφού πέρασαν αρκετά χρόνια μέχρι να δούμε το όνειρο να πραγματοποιείται. Μας ανταπέδωσε όμως την αναμονή αφού επιτέλους οι θησαυροί που βρέθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Αχαΐας βρήκαν μόνιμη στέγη στο φιλόξενο χώρο του και αναμένουν πλέον τα βλέμματα των επισκεπτών.

Η αρχική ιδέα ξεκίνησε από την εποχή που Υπουργός Πολιτισμού ήταν η Μελίνα Μερκούρη. Παρ’ όλο που κάθε τι έδειχνε ευνοϊκό όταν το 2004 ξεκίνησε η ανέγερσή του σε οικόπεδο έκτασης 28.000 τ.μ. με σκοπό να είναι έτοιμο –και όταν λέμε έτοιμο εννοούμε επισκέψιμο- το 2006· τη χρονιά που η Πάτρα ήταν Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, το μουσείο άνοιξε τελικά τις πόρτες του στο κοινό, -δηλαδή εγκαινιάστηκε- μόλις στις 24 Ιουλίου του 2009. Υπουργό Πολιτισμού τότε είχαμε τον Αντώνη Σαμαρά. Και επειδή είμαστε στην Ελλάδα, φυσικά, δεν άνοιξε ολόκληρο, αλλά ένα τμήμα του, το μεγαλύτερο βεβαία, αλλά όχι και το σημαντικότερο. Εκκρεμούσε η αίθουσα του Δημόσιου Βίου, όπως την αποκαλούν οι αρχαιολόγοι της ΣΤ’ Εφορίας Αρχαιοτήτων όπου υπάγεται το μουσείο. Για να μην τα πολυλογούμε μόλις τον Ιανουάριο του 2012, δηλαδή πριν από ένα ακριβώς χρόνο, το μουσείο αναπτυγμένο πλήρως άνοιξε τις πύλες του. Έτσι τώρα πια ο επισκέπτης μπορεί να ταξιδέψει στο χρόνο, αφού σε μια έκταση 3.000 τ.μ. (οι εσωτερικοί χώροι φτάνουν τα 8.000 τ.μ.), εκτίθενται αντικείμενα από την προϊστορική εποχή, την εποχή του Χαλκού, τη Μυκηναϊκή εποχή και φυσικά την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο. Τα ευρήματα χρονολογούνται από το 3.000 π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ. Τα περισσότερα από τα εκθέματα έχουν ανακαλυφθεί στην ευρύτερη περιοχή της Αχαΐας· το 80% περίπου αυτών, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, εκτίθενται για πρώτη φορά στο κοινό. Να σημειώσουμε ότι κυρίαρχη θέση κατέχουν τα αντικείμενα της Ρωμαϊκής Εποχής, εποχή κατά την οποία η πόλη των Πατρών γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της. Σημαντικά είναι τα ευρήματα από τους Μυκηναϊκούς τάφους της Βούντενης, μια νεκρόπολη στη βόρεια περιοχή της Πάτρας. Να σημειώσουμε ότι ο Μανώλης Ανδρόνικος που επισκέφτηκε την νεκρόπολη είχε δηλώσει ότι πρόκειται για το σημαντικότερο νεκροταφείο στον ελλαδικό χώρο μετά από αυτό της Βεργίνας στο οποίο ο ίδιος ανακάλυψε τους βασιλικούς τάφους μεταξύ αυτών και τον τάφο του Φιλίππου του Β' πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Το μουσείο, ένα κτίριο μοντέρνας αισθητικής, σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Θεοφάνη Μπομπότη, βρίσκεται στη βόρεια είσοδο της πόλης των Πατρών, η μόνιμη έκθεσή του έχει διαρθρωθεί σε τρεις μεγάλες ενότητες: Την αίθουσα του Ιδιωτικού Βίου, την αίθουσα της Νεκρόπολης και την αίθουσα του Δημόσιου βίου.

Ιδιωτικός Βίος

Τούτη η ενότητα περιλαμβάνει εκθέματα που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή τόσο των κατοίκων της πόλης όσο και των οικισμών της περιφέρειας της δυτικής Αχαΐας. Από τα προϊστορικά έως τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια. (3000π.Χ. - 4ος αι. μ.Χ.). Ο επισκέπτης εδώ μπορεί να θαυμάσει την κεραμική των μυκηναϊκών χρόνων αλλά και αποκατάσταση χαρακτηριστικών τμημάτων μιας αστικής και μιας αγροτικής κατοικίας. Μπορεί επίσης να δει ιδιωτικά λουτρά, αγάλματα ρωμαϊκών χρόνων, αλλά και αντικείμενα που έχουν σχέση με εργαστήρια. Ξεχωριστή όμως θέση εδώ κατέχουν τα ψηφιδωτά δάπεδα από κατοικίες των Πατρών, που είναι πλούσια διακοσμημένα με θέματα εμπνευσμένα από τη μυθολογία , τη φύση, τον έρωτα, τη ζωή γενικότερα και είναι πλαισιωμένα με γεωμετρικά μοτίβα.

Δημόσιος Βίος

Στην ενότητα του δημόσιου βίου που καλύπτει την χρονική περίοδο από το 1500 π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ. ο επισκέπτης μπορεί να δει εκθέματα της ρωμαϊκής κυρίως εποχής, που αφορούν στις τεχνικές υποδομές, τις εμπορικές δραστηριότητες, την κοινωνική και διοικητική οργάνωση της πόλης, τον πόλεμο, τις λατρείες, και την ψυχαγωγία των κατοίκων. Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν και εδώ τα ψηφιδωτά δύο μεγάλων κτιρίων, τμήμα πλακόστρωτου αστικού δρόμου, αλλά και το μυκηναϊκό σύνολο του πολεμιστή-αξιωματούχου από τις Πόρτες Αχαΐας και τα σύνολα των όπλων από διάφορες θέσεις της επαρχίας Πατρών. Ξεχωριστή θέση κατέχει εδώ και το αντίγραφο ρωμαϊκών χρόνων, που αναπαράγει το χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς Αθηνάς στον Παρθενώνα, το περίφημο έργο του Φειδία.

Νεκρόπολης

Τούτη η ενότητα περιλαμβάνει ευρήματα που προέρχονται από τα νεκροταφεία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Χρονολογούνται από τα μυκηναϊκά χρόνια έως τα ύστερα ρωμαϊκά. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τόσο την ταφική αρχιτεκτονική όσο και τον πλούτο και την ποικιλία των κτερισμάτων των τάφων, καθώς και τα έθιμα που αφορούν στον ενταφιασμό των νεκρών. Ο επισκέπτης εδώ μπορεί να δει σαρκοφάγους, επιτύμβιες στήλες, διάφορους τύπους τεφροδόχων αγγείων και σκευών, καθώς και την ανασύσταση ενός επιβλητικού ταφικού ρωμαϊκού μνημείου. 

Παρουσιάζουμε εδώ, μια μικρή ξενάγηση με μια επιλογή φωτογραφιών από τα εκθέματα του μουσείου. Σε καμιά περίπτωση τούτη η παρουσίαση δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια επίσκεψη σε τούτο το υπέροχο νέο μουσείο της χώρας μας. Σκοπός μας ασφαλώς, είναι να δώσουμε το έναυσμα για κάτι τέτοιο. 

Επίσημο site του μουσείου: http://www.patrasmuseum.gr/

 

Πηγές και σημειώσεις

---

Για τη συγγραφή του κειμένου συλλέχθηκαν στοιχεία από το επίσημο site του μουσείου καθώς και από το φυλλάδιο του Υπουργείου Πολιτισμού και της ΣΤ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων για το μουσείο. Τα κείμενα στο φυλλάδια υπογράφουν ο Λάζαρος Κολώνας και η Μαρία Σταυροπούλου - Γάτση. © του φυλλαδίου: Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την Εκτέλεση Αρχαιολογικών Έργων, Μετσόβου 33, 10683 Αθήνα.

Αρχαιολογικό Μουσείο Πάτρας: Νέα Εθνική οδός Πατρών Αθηνών 38-40, 26442 Πάτρα. Τηλ. 2613 616 100

Ώρες λειτουργίας: 8:30 έως 15:00 (Δευτέρα κλειστό)

Φωτογραφίες ανάρτησης: gayekfansi.blogspot.gr

 

 

Μαρμάρινο άγαλμα Διονύσου. Ο θεός παριστάνεται γυμνός με προβαλλόμενο το δεξί πόδι και στηρίζεται με το δεξιό αγκώνα σε κορμό δέντρου, στον οποίο ελίσσεται κλήμα με σταφύλια. Στο λαιμό φορά περιδέραιο, ενώ στους ώμους καταλήγουν τα άκρα της κόμης σε ελεύθερους βοστρύχους. Πλάι στο δέντρο υπάρχει πάνθηρας μισοκαθισμένος. Πάτρα 2ος αιώνας μ.Χ.

 

 Μαρμάρινο άγαλμα του θεού Διονύσου (λεπτομέρεια). Πάτρα, 2ος αιώνας μ.Χ. 

 

 
Πολύχρωμο ψηφιδωτό από σημαντικό κτίριο που ανακαλύφθηκε στα Υψηλά Αλώνια. Το ψηφιδωτό φέρει δύο ζώνες με συνεχείς ζωφόρους μορφών, που πλαισιώνονται από πλοχμό και αστράγαλο. Στην κάτω ζώνη, παριστάνονται γυμνικοί (αθλητικοί) αγώνες, όπου συνυπάρχουν "παραδοσιακά" ελληνικά αθλήματα και αγωνίσματα δημοφιλή στους Ρωμαίους. Στη λεπτομέρεια εδώ βλέπουμε δισκοβόλο και άλτη και παλαιστές. Τέλη 2ου αρχές 3ου αι. μ.Χ.

Πολύχρωμο ψηφιδωτό από σημαντικό κτίριο που ανακαλύφθηκε στα Υψηλά Αλώνια. Στη λεπτομέρεια εδώ βλέπουμε να παρεμβάλονται μεταξύ των αγωνιστών στεφανωμένοι αθλητές-νικητές, που κρατούν κλαδί φοίνικα. Τέλη 2ου αρχές 3ου αι. μ.Χ.

 

Πολύχρωμο ψηφιδωτό από σημαντικό κτίριο που ανακαλύφθηκε στα Υψηλά Αλώνια. Στη λεπτομέρεια εδώ βλέπουμε πυγμάχους και οπλιτοδρόμους (δρομέας με ασπίδα και δόρυ). Ανάμεσά τους παρεμβάλονται στεφανωμένοι αθλητές-νικητές, που κρατούν κλαδί φοίνικα. Τέλη 2ου αρχές 3ου αι. μ.Χ.

 

Πολύχρωμο ψηφιδωτό από σημαντικό κτίριο που ανακαλύφθηκε στα Υψηλά Αλώνια. Στη λεπτομέρεια εδώ βλέπουμε παλαιστές. Τέλη 2ου αρχές 3ου αι. μ.Χ.

 

Πολύχρωμο ψηφιδωτό από σημαντικό κτίριο που ανακαλύφθηκε στα Υψηλά Αλώνια. Στη λεπτομέρεια εδώ βλέπουμε στεφανωμένο αθλητή-νικητή, που κρατά κλαδί φοίνικα. Τέλη 2ου αρχές 3ου αι. μ.Χ.

 

Μαρμάρινο άγαλμα Ηρακλή σε φυσικό μέγεθος. Ο ήρωας που εικονίζεται σε νεαρή ηλικία, φέρει στεφάνι στην κεφαλή του, την οποία στρέφει αριστερά. Στηρίζεται με το αριστερό του πόδι ενώ κάμπτει ελαφρά το δεξί. Το σωζόμενο τμήμα του δεξιού χεριού είναι κατακόρυφο, παράλληλο με το σώμα και πιθανόν να κρατούσε το ρόπαλο. Το αριστερό είναι λυγισμένο προς τα εμπρός και ακουμπά σε κορμό δέντρου καλυμμένου με τη λεοντή. Το άγαλμα αν και ρωμαϊκό αντίγραφο του 1ου αιώνα μ.Χ., αποτελεί ένα σπουδαίο γλυπτό, διότι αποδίδει αντίστοιχο χάλκινο άγαλμα Ηρακλή του 4ου αιώνα π.Χ., έργου της σχολής του μεγάλου γλύπτη της αρχαιότητας Πολυκλείτου. 

 

 Μαρμάρινο άγαλμα Ηρακλή σε φυσικό μέγεθος. Το άγαλμα αν και ρωμαϊκό αντίγραφο του 1ου αιώνα μ.Χ., αποτελεί ένα σπουδαίο γλυπτό, διότι αποδίδει αντίστοιχο χάλκινο άγαλμα Ηρακλή του 4ου αιώνα π.Χ., έργου της σχολής του μεγάλου γλύπτη της αρχαιότητας Πολυκλείτου. 

 

 

Κορμοί μαρμάρινων γλυπτών που απεικονίζουν αντρικές μορφές. Τα αγάλματα είναι γυμνά με έντονη πλαστική απόδοση του στήθους και της κοιλιακής χώρας Ανήκουν πιθανότατα σε ακρωτήριο και αετώματα ναού, ίσως της Τρικλαρίας Αρτέμιδος. Πρόκειται για εξαιρετικά γλυπτά, έργα πελοποννησιακής τέχνης της Κλασικής εποχής. Πιθανώς βρέθηκαν στην κοίτη του ποταμού Βελβιτσιάνικου. Τέλη 5ου - αρχές 4ου αι. π.Χ. 

 

Κορμός μαρμάρινου γλυπτού που απεικονίζει αντρική μορφή. Ανήκε πιθανότατα σε αέτωμα του ναού, ίσως της Τρικλαρίας Αρτέμιδος. Πρόκειται για εξαιρετικό γλυπτό, έργο πελοποννησιακής τέχνης της Κλασικής εποχής. Τέλη 5ου - αρχές 4ου αι. π.Χ. 

 

 
Μαρμάρινος ανδριάντας πιθανώς αυτοκράτορα, υπερφυσικού μεγέθους. Παριστάνεται γυμνός σε μετωπική στάση (λεπτομέρεια). Πάτρα, Ρωμαϊκή Περίοδος.

Μαρμάρινος ναΐσκος με ανάγλυφο πολεμιστή. Η μορφή παριστάνεται μετωπική σε ήρεμη στάση. Φορά θώρακα "ανατομικών λεπτομερειών" με δυο σειρές πτερύγων, αττικό κράνος με λοφίο και περικνημίδες διακοσμημένες με γοργόνεια. Με το δεξί υψωμένο χέρι κρατούσε δόρυ στο οποίο στηριζόταν, ενώ στο αριστερό λυγισμένο θα κρατούσε ξίφος. Στον θώρακα, το κράνος και το μέτωπο του πολεμιστή έχουν χαραχθεί σταυροί, προφανώς στα χριστιανικά χρόνια. Πάτρα, 1ος αι. π.Χ. - 1ος αι. μ.Χ.

 

 

 

Μαρμάρινο σύμπλεγμα Διόνυσου που συνοδεύεται από Σάτυρο και πάνθηρα. Ο Διόνυσος γέρνει προς τα δεξιά και με το χέρι του αγκαλιάζει τον Σάτυρο, ενώ με το αριστερό του στηρίζεται σε δέντρο με κληματίδα. Πάτρα, Ρωμαϊκή περίοδος.

 

 

Μαρμάρινο σύμπλεγμα Διόνυσου που συνοδεύεται από Σάτυρο και πάνθηρα. (λεπτομέρεια)

 

 

  Μαρμάρινο σύμπλεγμα Διόνυσου που συνοδεύεται από Σάτυρο και πάνθηρα. (λεπτομέρεια)

 

 Μαρμάρινο σύμπλεγμα Διόνυσου που συνοδεύεται από Σάτυρο και πάνθηρα. (λεπτομέρεια)

 

 

 Μαρμάρινο σύμπλεγμα Διόνυσου που συνοδεύεται από Σάτυρο και πάνθηρα. (λεπτομέρεια)

 

 
Μαρμάρινο άγαλμα Ερμή. Ο θεός αποδίδεται όρθιος σε αναπαυόμενη στάση με σταθερό το δεξί πόδι και άνετο το αριστερό. Φορά χλαμύδα που καλύπτει τα νώτα του, το ένα άκρο της οποίας αναδιπλώνεται μπροστά από το λαιμό και στερεώνεται στο δεξιό ώμο. Το άλλο καλύπτει τον πήχυ του αριστερού χεριού που κάμπτεται και σώζει ένα τμήμα του κηρύκειου σύμβολο του θεού. Πάτρα Ρωμαϊκή περίοδος.

 

Μαρμάρινο άγαλμα Ερμή. Ο θεός αποδίδεται όρθιος σε αναπαυόμενη στάση με σταθερό το δεξί πόδι και άνετο το αριστερό. Φορά χλαμύδα που καλύπτει τα νώτα του, το ένα άκρο της οποίας αναδιπλώνεται μπροστά από το λαιμό και στερεώνεται στο δεξιό ώμο. Το άλλο καλύπτει τον πήχυ του αριστερού χεριού που κάμπτεται και σώζει ένα τμήμα του κηρύκειου, σύμβολο του θεού. Πάτρα Ρωμαϊκή περίοδος.

 

Μαρμάρινο σύμπλεγμα Διόνυσου και Σάτυρου. Ο θεός αποδίδεται όρθιος σε αναπαυόμενη στάση και με το λυγισμένο δεξί χέρι του ακουμπά στον ώμο του συνοδού του. Φέρει χλαμύδα ριγμένη λοξά στην πλάτη, που συγκρατείται τυλιγμένη στον αριστερό βραχίονα και το δεξί χέρι. Από τη δεύτερη μορφή του συμπλέγματος σώζεται τμήμα της πλάτης και το αριστερό χέρι με το οποίο αγκαλιάζει το Διόνυσο. Πάτρα Ρωμαϊκή Περίοδος.

 

Πήλινο εδώλιο του Κερδώου Ερμή, προστάτη του εμπορίου. Πάτρα, Ρωμαϊκή Περίοδος.

 

 

Μαρμάρινο ακέφαλο αγαλματίδιο Σατύρου, που κάθεται πάνω σε βράχο. Φορά δορά αιγοειδούς που κρέμεται πάνω στο δεξί ώμο και πέφτει πάνω από τον αριστερό. Κρατά λαγοβόλο. Πάτρα Ρωμαϊκή Περίοδος.

 

 Μαρμάρινο ακέφαλο αγαλματίδιο Σατύρου, που κάθεται πάνω σε βράχο. Φορά δορά αιγοειδούς που κρέμεται πάνω στο δεξί ώμο και πέφτει πάνω από τον αριστερό. Κρατά λαγοβόλο. Πάτρα Ρωμαϊκή Περίοδος.

 

 Μαρμάρινο ακέφαλο αγαλματίδιο Σατύρου, που κάθεται πάνω σε βράχο. Φορά δορά αιγοειδούς που κρέμεται πάνω στο δεξί ώμο και πέφτει πάνω από τον αριστερό. Κρατά λαγοβόλο (λεπτομέρεια). Πάτρα Ρωμαϊκή Περίοδος.

 

Αναθηματικό ανάγλυφο με σκηνή νεκρόδειπνου. Απεικονίζονται ανάκλιντρο και μικρό τριποδικό τραπέζι με εδέσματα. Μάρμαρο. Πάτρα Ελληνιστική περίοδος.

 

Πήλινο ειδώλιο που αποδίδει το σύμπλεγμα Έρωτα και ψυχής. Στην πίσω όψη είναι χαραγμένη η λέξη ΕΡΟC. Πάτρα, Ρωμαϊκή περίοδος.

 

Λυχνάρι με ιθυφαλλική μορφή Σατύρου. Πάτρα, Ρωμαϊκή περίοδος.

 

 

Πήλινα λυχνάρια που βρέθηκαν σε αποθέτη στο Λυγχνομαντείο των Πατρών. Κοσμούνται με ανάγλυφες ερωτικές κυρίως παραστάσεις και φέρουν τις υπογραφές των τεχνιτών. Πάτρα, 2ος - 3ος αιώνας μ.Χ. 

 

 

Αναπαράσταση πανοπλίας οπλίτη αρχαϊκής εποχής. Αρ. χάλκινο κράνος.

 

Ζεύγος χάλκινων περικνημίδων από τις Πόρτες.

Μυκηναϊκή περίοδος, 12ος αι. π.Χ.

 

Μαρμάρινο αναθηματικό ανάγλυφο αφιερωμένο στον Ασκληπιό (λεπτομέρεια). Πάτρα 4ος αιώνας π.Χ. 

 

Μαρμάρινο αναθηματικό ανάγλυφο αφιερωμένο στον Ασκληπιό (λεπτομέρεια). Πάτρα 4ος αιώνας π.Χ. 

 

Άποψη της αίθουσας του Δημόσιου Βίου.

 

 

 Άποψη της αίθουσας του Δημόσιου Βίου.

 

 

Ψηφιδωτό που παριστάνεται ο θεός Νείλος, 3ος αιώνας μ.Χ.

 

Μαρμάρινη εικονιστική κεφαλή του αυτοκράτορα Αυγούστου. Πάτρα, 1ος αιώνας μ.Χ.

 

 Άποψη της αίθουσας του Δημόσιου Βίου

 

Ρωμαϊκό μαρμάρινο αντίγραφο που αναπαράγει το χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς Αθηνάς στον Παρθενώνα, το περίφημο έργο του Φειδία. Εδώ λεπτομέρεια από την ασπίδα που εικονίζει αμαζονομαχία. 

 

 
Ψηφιδωτό δάπεδο με παράσταση κυνηγίου του Καλυδώνιου κάπρου. Προέρχεται από παρόδια ρωμαϊκή οικία της Πάτρας στην οδό Μητροπολίτη Νεοφύτου. Η σύνθεση οργανώνεται σε τρεις ομάδες, όπου συμμετέχουν συνολικά εννέα ανθρώπινες μορφές. Στην αριστερή ομάδα εικονίζεται η Αταλάντη και δίπλα της ο Μελέαγρος. Πίσω στο βάθος ο έφιππος Πολυδεύκης. Στη δεξιά ομάδα παρουσιάζεται ο πληγωμένος Αγκαίος (η μορφή δεν διακρίνεται καλά), που κάθεται σε βράχο και υποβαστάζεται από τον αδελφό του Έποχο. Πιο δεξιά, με πλούσια ενδυμασία στέκεται ο Αμφιάραος, που σπεύδει να περιποιηθεί το τραύμα του Αγκαίου. Πίσω και στο βάθος ο έφιππος Κάστωρ. Στην κεντρική ομάδα απεικονίζεται ο κάπρος, που τρέχει μέσα σε λίμνη. Μπροστά και στα πλάγια υπάρχουν δυο σκυλιά και στο βάθος δυο αντρικές μορφές. Ενδεχομένως η κατεστραμμένη μορφή να ταυτίζεται με το Θησέα και η όρθια μορφή με το ακόντιο, με το φίλο του τον Πειρίθου. Η παράσταση περιβάλλεται από κυματοειδή ταινία. Πρόκειται για την πληρέστερη παράσταση από ανάλογες που κοσμούν ψηφιδωτά δάπεδα. Σύμφωνα με τον Παυσανία, μετά την ερήμωση της Καλυδώνας, οι λατρείες της περιοχής (Άρτεμης, Διόνυσος) μεταφέρθηκαν στην Πάτρα καθώς οι Πατρείς πήραν τα λατρευτικά αγάλματα των θεών. Πιθανότατα η παράσταση απηχεί αυτή την παράδοση, αν ληφθεί μάλιστα υπόψη η απήχηση που είχαν οι λατρείες της Καλυδώνας στην θρησκευτική ζωή της πόλης και ιδιαίτερα εκείνη της Άρτεμης. Χρονολογείται στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ.

 

 Κορμοί αγαλμάτων νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας, Ηρακλής, Σάτυρος), στην αίθουσα του Ιδιωτικού Βίου.

 

 

Κορμός αγάλματος νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας;). Αποτελούσε διακόσμηση πολυτελούς ρωμαϊκής οικίας στην Πάτρα. Μάρμαρο. Στο κεφάλι φορά ταινία. Το αριστερό χέρι στηριζόταν στον αριστερό γλουτό. Ο κορμός του αγάλματος συστρέφεται στην αντίθετη κατεύθυνση από το κεφάλι δημιουργώντας σιγμοειδή καμπύλη. Στην εξωτερική πλευρά του δεξιού ποδιού, στο ύψος του γονάτου, σώζεται μαρμάρινο στέλεχος, που θα χρησίμευε για την ασφαλέστερη στήριξη του αγάλματος. Πρόκειται για αντίγραφο Ρωμαϊκής Εποχής, μέσα 1ου αιώνα π.Χ. 

 

 

Κορμός αγάλματος νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας;). Αποτελούσε διακόσμηση πολυτελούς ρωμαϊκής οικίας στην Πάτρα (λεπτομέρεια). Μάρμαρο, αντίγραφο Ρωμαϊκής Εποχής, μέσα 1ου αιώνα π.Χ.

 

 Κορμός αγάλματος νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας;). Αποτελούσε διακόσμηση πολυτελούς ρωμαϊκής οικίας στην Πάτρα (λεπτομέρεια). Μάρμαρο, αντίγραφο Ρωμαϊκής Εποχής, μέσα 1ου αιώνα π.Χ. 

 

 Κορμός αγάλματος νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας;). Αποτελούσε διακόσμηση πολυτελούς ρωμαϊκής οικίας στην Πάτρα (λεπτομέρεια). Μάρμαρο, αντίγραφο Ρωμαϊκής Εποχής, μέσα 1ου αιώνα π.Χ. 

 

 

Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, αίθουσα του ιδιωτικού βίου, σε πρώτο πλάνο κορμός αγάλματος νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας;).

 

 Κορμοί αγαλμάτων νεαρής αντρικής μορφής (Απόλλωνας και Ηρακλής). Από την αίθουσα του Ιδιωτικού Βίου.

 

Κορμός αγάλματος αναπαυόμενου Ηρακλή. (τύπος Farnese). Αποτελούσε διακόσμηση κατοικίας (Πάτρα Υψηλά Αλώνια). Ο ήρωας παριστάνεται κουρασμένος από τους άθλους και στηρίζεται στο ρόπαλό του το οποίο καλύπτεται από τη λεοντή. Με το δεξί χέρι, κρυμμένο πίσω από την πλάτη του, θα κρατούσε τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων. Πρόκειται για ρωμαϊκό αντίγραφο έργου που φιλοτέχνησε ο Λύσιππος (β' μισό 4ου αι. π.Χ.). Ο αγαλματικός αυτός τύπος πήρε το όνομά του Ηρακλής του Farnese από ένα ρωμαϊκό αντίγραφο, έργο του Αθηναίου γλύπτη Γλύκωνα, το οποίο μετά από την ανακάλυψή του στα λουτρά του Καρακάλα τοποθετήθηκε στον κήπο του ανακτόρου Farnese στη Ρώμη. 

 

Κορμός αγάλματος αναπαυόμενου Ηρακλή. (τύπος Farnese).

 

Κορμός αγάλματος στον τύπο του αναπαυόμενου Σάτυρου. Αποτελούσε διακόσμηση πολυτελούς κατοικίας της Ύστερης Ρωμαϊκής Εποχής (Πάτρα, περιοχή πλατείας Βουδ). Η μορφή στηρίζεται σε κορμό δέντρου, τμήμα του οποίου σώζεται στο δεξί μηρό. Στον κορμό φέρει δορά πάνθηρα. Στην επιφάνεια του αγάλματος σώζονται ίχνη χρώματος και εργαλείων του γλύπτη. Πρόκειται για ρωμαϊκό αντίγραφο (2ος αι. μ.Χ.;) έργου που φιλοτέχνησε ο Πραξιτέλης γύρω στα 340-330 π.Χ.

 

Άγαλμα κοιμώμενου νεαρού κυνηγού. Ρωμαϊκό αντίγραφο έργου Ελληνιστικής Εποχής. Μάρμαρο. Το άγαλμα είχε χρησιμοποιηθεί για τη διακόσμηση κρήνης ρωμαϊκής κατοικίας. Πάτρα. Ο νεαρός άνδρας παριστάνεται γυμνός και το ιμάτιό του καλύπτει μόνο τους μηρούς. Χρησιμοποιεί το αριστερό χέρι σαν προσκέφαλο και με το δεξί περιβάλει το κεφάλι του. Στην πλάτη του κρέμεται με δερμάτινο ιμάντα το πλατύγυρο καπέλο του. Την παράσταση συμπληρώνει κυνηγητικός σκύλος και το λαγοβόλο (όπλο για κυνήγι λαγού) το οποίο κρατά στο αριστερό του χέρι.

 

Άγαλμα κοιμώμενου νεαρού κυνηγού. Ρωμαϊκό αντίγραφο έργου Ελληνιστικής Εποχής (λεπτομέρεια). Μάρμαρο.

 

Τραπεζοφόρο αττικού τύπου με απεικόνιση Διονύσου που αναπαύεται σε κορμό κληματαριάς. Μάρμαρο. Πάτρα, Ρωμαϊκή περίοδος. 

 

Τραπεζοφόρο αττικού τύπου με απεικόνιση Διονύσου που αναπαύεται σε κορμό κληματαριάς (λεπτομέρεια). Μάρμαρο. Πάτρα, Ρωμαϊκή περίοδος. 

 

Ψηφιδωτό δάπεδο με κεντρική παράσταση ληνού και πατήματος σταφυλιών με Πάνα. Προέρχεται από δωμάτιο ρωμαϊκού κτηρίου της Πάτρας στην οδό Καρόλου. Στο κεντρικό πεδίο εικονίζεται ληνός και πάτημα σταφυλιών με τη συμμετοχή του Πάνα, που βρίσκεται στο μέσον. Στο ανώτερο τμήμα, διατηρείται επιγραφή. Πάνω από την κεντρική σύνθεση υπάρχουν τρία μικρότερα πεδία, από τα οποία σώζεται μόνο ένα με παράσταση προσωπείου. Η παράσταση πλαισιώνεται από γεωμετρικό κόσμημα. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα μ.Χ. 

 

Ψηφιδωτό δάπεδο με παράσταση κεφαλής Μέδουσας. Προέρχεται από δωμάτιο μεγάλου κτιριακού συγκροτήματος στην οδό Παναχαΐδος Αθηνάς. Το κτήριο τμήμα του οποίου φέρει ορθομαρμάρωση, υπέστη πολλές μετατροπές κατά τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια. Στο κέντρο της παράστασης υπάρχει μετάλλιο, στο οποίο εικονίζεται κεφαλή μέδουσας κατ' ενώπιον και η οποία στρέφει το βλέμμα μακριά από το θεατή. Το μετάλλιο περιβάλλεται από τεκταινόμενα τόξα που δημιουργούν τρίγωνα. Το γεωμετρικό κόσμημα σχηματίζει κύκλο, ο οποίος εγγράφεται σε τετράπλευρο πλαίσιο που ορίζεται από αλυσίδα ρόμβων. Στις εσωτερικές γωνίες του πλαισίου υπάρχουν κισόφυλλα. Χρονολογείται στο 2ο αιώνας μ.Χ.

 

 

Ψηφιδωτό δάπεδο με κεντρική παράσταση μονομάχων, που πλαισιώνεται από βλαστόσπειρες. Στο κέντρο εικονίζεται ζεύγος μονομάχων την ώρα της πάλης, στα αριστερά ο διαιτητής και πίσω δεξιά, ενδεχομένως και δεύτερος διαιτητής. Τα ονόματα των τριών από τις τέσσερις μορφές δηλώνονται με επιγραφές (Καλλίμοφρος, Τειμοκράτης, Γά[ιο]. Βρέιηκε σε πλούσια οικία των Πατρών, που πιθανόν και ανοίκε σε διοργανωτή μονομαχιών. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα μ.Χ.

 

 

 Άποψη της αίθουσας του Ιδιωτικού Βίου.

 

  

 

  Άποψη της αίθουσας του Ιδιωτικού Βίου.

 

Διάφοροι τύποι τεφροδόχων αγγείων.

 

Σαρκοφάγοι Ρωμαϊκής περιόδου.

Άποψη της αίθουσας νεκροταφείων.