«Mephisto» τοῦ Klaus Mann

 

 

 

Τὸ Μεφίστο τοῦ Κλάους Μὰν κυκλοφορεῖ σὲ νέα μετάφραση ἀπὸ τὶς Ἐκδόσεις Ἄγρα

Μόλις τὸν Γεννάρη ποὺ μᾶς πέρασε —πρὸ κορωνοϊοῦ δηλαδή— παρουσιάσαμε τὴ νέα μετάφραση τοῦ μυθιστορήματος Μεφίστο (Mephisto) τοῦ Κλάους Μὰν (Klaus Mann) ἀπὸ τὴ Σοφία Αὐγερινοῦ ποὺ κυκλοφόρησε ἀπὸ τὶς Ἐκδόσεις Ἕρμα.

Περισσότερα γιὰ ἐκείνη τὴν ἔκδοση: Κλὶκ ἐδῶ.

Σήμερα παρουσιάζουμε ἀκόμα μιὰ μετάφραση τοῦ μυθιστορήματος στὰ ἑλληνικά, αὐτὴ τὴ φορὰ ἀπὸ τὴν Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, ποὺ κυκλοφορεῖ ἀπὸ τὶς Ἐκδόσεις Ἄργα.

Ἐπαναλαμβάνουμε καὶ ἐδῶ, —ἐν συντομίᾳ— δυὸ-τρία πραγματάκια γιὰ τὸ βιβλίο. Ὁ Κλάους Μὰν ἔγραψε τὸ ἔργο τὸ 1936, τρία χρόνια δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀνάλυψη τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὸν Χίτλερ καὶ τοὺς ναζί. Τὸ ἔργο ἐκδόθηκε γιὰ πρώτη φορὰ τὸν ἴδιο χρόνο ἀπὸ τὸν ἐκδοτικὸ οἴκο Querido, στὸ Ἄμστερνταμ καὶ μάλιστα στὰ γερμανικά.

Ἀκολούθησαν μεταφράσεις του σὲ πολλὲς γλῶσσες — συνολικά, μέχρι σήμερα ἔντεκα. Στὴ Γερμανία κυκλοφόρησε γιὰ πρώτη φορὰ τὸ 1956 ἀπὸ τὸν ἐκδοτικὸ οἴκο «Ἀνασυγκρότηση», στὸ Ἀνατολικό Βερολίνο. Ἀκολούθησαν δίκες ἀφοῦ ὁ Πέτερ Γκόρσκι, θετὸς γιὸς καὶ κληρονόμος τοῦ ἡθοποιοῦ Γκούσταβ Γκρύντγενς, —ποὺ ἀποτελεῖ καὶ τὸν μυθιστορηματικὸ ἥρωα τοῦ ἔργου— ὑπέβαλλε μήνυση καὶ ζητοῦσε τὴν ἀπαγόρευση τῆς κυκλοφορίας του. Στὴ Δυτικὴ Γερμανία κυκλοφόρησε μόλις τὸ 1981 ἀπὸ τὸν ἐκδοτικὸ οἴκο «Rowohlt», χωρὶς νὰ λείψουν καὶ ἐκεῖ οἱ δικαστικοὶ ἀγῶνες ἐναντίον του. Περισσότερα γιὰ τὴ δικαστικὴ μάχη, γνωστὴ ὡς «Δίκη τοῦ Μεφίστο», ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸν Κλάους Μὰν ὁ ἀναγνώστης μπορεῖ νὰ βρεῖ στὸ ἀφιέρωμά μας στὸν συγγραφέα (κλὶκ ἐδῶ).

Τὸ μυθιστόρημα τοῦ Κλάους Μὰν Μεφίστο, κυκλοφόρησε γιὰ πρώτη φορὰ στὴ χώρα μας τὸ 1982 ἀπὸ τὶς Ἐκδόσεις Εὐρωεκδοτική, μὲ τίτλο: Μεφίστο - Μυθιστόρημα μιᾶς καριέρας, σὲ εἰσαγωγὴ καὶ μετάφραση τοῦ Α. Ἡλιόπουλου. Τριανταεπτὰ χρόνια μετά τὴν πρώτη κυκλοφορία του, τὸ ἐμβληματικὸ ἔργο τοῦ Κλάους Μὰνν κυκλοφόρησε, ὅπως προαναφέραμε, πάλι στὴ γλώσσα μας ἀπὸ τὶς Ἐκδόσεις Ἕρμα, σὲ μετάφραση τῆς Σοφίας Αὐγερινοῦ.

Ἡ παρούσα ἔκδοση τῆς Ἄγρας περιλαμβάνει Ἐπίμετρο τοῦ Michel Tournier, τὴν πρώτη Εἰσαγωγὴ τοῦ Μάν, μὲ τίτλο: «Τὸ μυθιστόρημα μιᾶς καριέρας», καθὼς καὶ μιὰ δεύτερη ποὺ ἀναφέρεται στὴ δικαστικὴ περιπέτεια τοῦ βιβλίου στὴν Ὁμοσπονδιακὴ Δημοκρατία τῆς Γερμανίας, ὑπὸ τὸν τίτλο: «Στὴν παγίδα τοῦ νόμου καὶ τῆς πραγματικότητας — Ἡ δικαστικὴ περιπέτεια ἑνὸς μεγάλου ἔργου». Τέλος ἡ ἔκδοση περιλαμβάνει καὶ ἀναλυτικὴ Ἐργοβιογραφία τοῦ Κλάους Μάν καθὼς καὶ 16σέλιδα φωτογραφικὸ ἔνθετο.

Στὸ ὀπισθόφυλλο τῆς ἔκδοσης διαβάζουμε:

«Ἡ ὀρχήστρα ἔπαιζε ἀκόμα φανφάρες, ἐκκωφαντικὰ καὶ μὲ ζῆλο· ἀκόμα δὲν εἶχαν καταλαγιάσει οἱ ζητωκραυγὲς τοῦ πλήθους. Στὸ μεταξύ, ἡ Λόττε καὶ ὁ χοντρὸς [Γκαίρινγκ] βρίσκονταν πιὰ δίπλα στὸν ὑπουργὸ Προπαγάνδας καὶ τὸν Χέφγκεν. Οἱ τρεῖς ἄνδρες ὕψωσαν στὰ γρήγορα τὸ χέρι, σὲ μιὰ χαλαρὰ ἐκδοχὴ τοῦ ἐπίσημου χαιρετισμοῦ. Ἔπειτα οὁ Χέφγκεν, μὲ σοβαρό, διακριτικὸ χαμόγελο, ἔσκυψε πάνω ἀπὸ τὸ χέρι τῆς μεγάλης κυρίας. Ἰδού, οἱ τέσσερίς τους, ἕρμαια τῆς φλογερῆς περιέργειας ἑνὸς επιλεγμένου κοινοῦ: τέσσερις ἰσχυροὶ αὐτῆς τῆς χώρας, τέσσερις φορεῖς ἐξουσίας, τέσσερις θεατρίνοι — τὸ ἀφεντικὸ τῆς πληροφόρησης, ὁ εἰδικὸς στὶς θανατικὲς καταδίκες καὶ στοὺς ἀεροπορικοὺς βομβαρδισμούς, ἡ εὐαίσθητη σύζυγος καὶ ὁ χλομὸς ραδιοῦργος. Καὶ τὸ διαλεχτὸ κοινὸ νὰ παρατηρεῖ πῶς ὁ χοντρὸς χτύπησε φιλικὰ στὸν ὦμο τὸν διευθυντὴ τοῦ θεάτρου μὲ τόση θέρμη ποὺ ἀντήχησε παντοῦ, καὶ πῶς, γελώντας τραχιά, τὸν ρώτησε: "Λοιπόν, πῶς πάει, Μεφίστο;»
Τὸ μυθιστόρημα «Μεφίστο» διηγεῖται τὴν ἱστορία τοῦ ἠθοποιοῦ Χέντρικ Χέφγκεν, ἀπὸ τὸ ξεκίνημά του στὸ Θέατρο Τέχνης τοῦ Ἀμβούργου τὸ 1926 μέχρι τὸ 1936 ποὺ ὁ Χέφγκεν ἀσναδείχθηκε λαμπρὸ ἀστέρι τοῦ νέου Ράιχ.

Ὅταν οἱ ναζὶ καταλαμβάνουν τὴν εξουσία στὴ Γερμανία, ἐκεῖνος άπαρνεῖται τὸ κομμουνιστικὸ παρελθόν του καὶ ἐγκαταλείπει σύζυγο καὶ ερωμένη γιὰ νὰ συνεχίσει νὰ παίζει στὸ θέατρο. Ὁ πτέραρχος πρωθυπουργὸς καὶ ὁ ὑπουργὸς Προπαγάνδας τὸν πρόσεξαν στὴν παράσταση τοῦ Μεφίστο καὶ ὁ Χέφγκεν ἔγινε διευθυντὴς τοῦ Κρατικοῦ Θεάτρου. Συνάπτει λοιπὸν συμφωνία μὲ τὸν Διάβολο προδίδοντας τὶς ἀξίες ποὺ ἄλλοτε ὑποστήριζε. Στὸ τέλος γίνεται «μαϊμοὺ τῆς ἐξουσίας», «παλιάτσος ποὺ διασκεδάζει δολοφόνους». Ἀλλὰ οἱ ἠθικὲς συνέπειες τῆς προδοσίας του ἀρχίζουν νὰ τὸν κυνηγοῦν, μετατρέποντας τὸν κόσμο τῶν ὀνείρων του σὲ ἐφιάλτη.

Τὸ βιβλίο εἶναι ἕνα πανόραμα τῆς κοινωνίας στὸ Γ' Ράιχ — μὲ σαφὴ στοιχεῖα σάτιρας. Ὁ Κλάους Μὰν βλέπει τὸν ἠθοποιὸ Χέφγκεν ὡς τὸ σύμβολο «ἑνὸς ἐξ ὁλοκλήρου ἀναληθούς, ἀνήθικου καθεστῶτος», ὅπως ἔγραψε στὴν αὐτοβιογραφία του.

Τὸ Μεφίστο δημοσιεύθηκε γιὰ πρώτη φορὰ τὸ 1936 στὸ Ἄμστερνταμ, στὸν ἐκδοτικὸ οἶκο Querido, ποὺ ἐξέδιδε βιβλία ἐξόριστων γερμανόφωνων συγγραφέων, ὅπως τοῦ Alfred Doblin, τοῦ Heinrich Mann, τοῦ Joseph Roth καὶ τῆς Anna Seghers. Μετὰ τὴν πρώτη του ἔκδοση, δημοσιεύτηκε σύντομα σὲ 19 χώρες. Τὸ 1966, ἡ κυκλοφορία του στὴν Ὁμοσπονδιακὴ Δημοκρατία τῆς Γερμανίας ἀπαγορεύτηκε μὲ δικαστικὴ ἀπόφαση. Τὸ 1981, παρὰ τὴν ἀπαγόρευση, κυκλοφόρησε μιὰ νέα ἔκδοσή του καὶ τὸ βιβλίο ἀπέκτησε φανατικὸ κοινό.

Τὰ στοιχεῖα τῆς ἔκδοσης:

Τίτλος: Μεφίστο

Συγγραφέας: Κλάους Μὰν

Μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

Ἀριθμὸς σελίδων: 448

Διαστάσεις: 21x14

Ἡ ἔκδοση συνοδεύεται ἀπὸ 16σέλιδο φωτογραφικὸ ἔκθετο

Τιμή : 21,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-430-4

Ἐκδόσεις Ἄγρα, Ἰούλιος 2020

---

Ἀφιέρωμα τοῦ blog στὸν Κλάους Μὰν: Κλὶκ ἐδῶ

James Gleeson (1915 - 2008)

 

 

 

 

 

James Gleeson (1915 - 2008), μιὰ γνωριμία

Πολλὲς εἶναι οἱ σκέψεις ποὺ ἔρχονται στὸ μυαλὸ καθὼς κοιτάζει κανεὶς τὸ ἔργο τοῦ Αὐστραλοῦ James Gleeson (1915-2008), ὅπως πολλὲς εἶναι καὶ οἱ ἀναγνώσεις ποὺ μπορεῖ νὰ κάνει κανεὶς στὸ ἔργο του. Ἐδῶ, ἐμεῖς, δὲν φιλοδοξοῦμε βέβαια νὰ ἀναλύσουμε τὸ ἔργο τοῦ καλλιτέχνη, ἀφοῦ οὔτε «εἰδικοὶ» δηλώνουμε, πολὺ δὲ περισσότερο, ἀρμόδιοι. «Ἀναρμόδιοι» καὶ «ἀνειδίκευτοι» λοιπόν, ἀλλὰ θωρακισμένοι ἀπὸ τὴν ἀγάπη μας καὶ βέβαια τὴ μελέτη μας πάνω σὲ θέματα τέχνης θὰ θέλαμε ἁπλὰ νὰ γνωρίσουμε κι ἐμεῖς τοῦτον τὸν καλλιτέχνη, παρουσιάζοντάς τον...

Στὴ ζωγραφικὴ τοῦ James Gleeson ἐμφανεῖς εἶναι οἱ ἐπιρροὲς ἀπὸ ζωγράφους ὅπως ὁ Salvador Dali, ὁ Max Ernst, ὁ André Masson, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔργο τῶν Sigmund Freud καὶ Carl Jung φαίνεται νὰ ἐπέδρασε καταλυτικὰ στὸν χρωστήρα τοῦ ζωγράφου.

Εὔκολα κατατάσσει κανεὶς τὸ ἔργο τοῦ James Gleeson στὸ ρεῦμα τοῦ Σουρεαλισμοῦ, ἕνα ἔργο στὸ ὁποῖο ἡ στέρεη, κεντρικὴ ἀντρικὴ φιγούρα μάχεται μὲ ἕνα ρευστό, μυστηριῶδες ἐρημωμένο καὶ ἀπόκοσμο τοπίο, ἕνα τοπίο ποὺ ἀναπλάθει μιὰ εἰκόνα τοῦ 20ου αἰώνα. Ὁ ἴδιος ὁ καλλιτέχνης ἰσχυριζόταν πὼς αὐτὸ ἦταν ἀντίκτυπο τῆς ἐπαφῆς του μὲ τοὺς δυὸ Παγκόσμιους Πολέμους, στὴ δύνη τῶν ὁποίων εἶχε τὴν ἀτυχία νὰ ζήσει τὰ παιδικὰ καὶ ἐφηβικά του χρόνια, γι᾿ αὐτὸ καὶ σὲ συνέντευξή του, τόνιζε:

Νομίζω ὅτι ὑπάρχε πάντα ἡ ἐλπίδα πὼς θὰ μπορούσαμε νὰ ἐπηρεάσουμε τὸν τρόπο σκέψης τῶν ἀνθρώπων γιὰ τὸν πόλεμο. Ὅ,τι θὰ μποροῦσε νὰ προειδοποιήσει τοὺς ἀνθρώπους γιὰ τὴ φρίκη του καὶ νὰ τὸν ἀποτρέψει νὰ συμβεῖ ξανά. Βλέπετε, γεννήθηκα κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, τὸ 1915, καὶ οἱ πρῶτες μου ἐμπειρίες ἦταν μὲ ἀνθρώπους ποὺ μετεῖχαν σ᾿ αὐτὸν τὸν πόλεμο ἢ θυμοῦνταν τὸν πόλεμο πολὺ ἔντονα, καὶ τότε, μόλις ἄρχιζα νὰ ζωγραφίζω, ἄρχισε ὁ Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Ἔτσι, ὁ πόλεμος ἔγινε ἕνα εἶδος κρυφοῦ τρόμου στὸ μυαλό μου ἀπὸ τὴ βρεφική μου ἡλικία ἕως τὰ τέλη τῆς ἐφηβείας, ὅταν ξεκινοῦσε ἕνας ἄλλος.

Οἱ ἀντρικὲς φιγοῦρες στὸ ἔργο τοῦ Gleeson κατέχουν μιὰ κεντρικὴ θέση καὶ δὲν εἶναι παρὰ ἡ ἴδια ἡ ἀνθρωπότητα χαμένη μέσα σὲ ἕναν τρελὰ συστρεφόμενο, ἐν δυνάμει κόσμο, σὲ ἕνα ἄγνωστο, ἐπιθετικὸ σύμπαν τὸ ὁποῖο προσπαθοῦν νὰ ψιλαφίσουν. Διόλου τυχαῖο ποὺ οἱ φιγοῦρες κρατοῦν τὴ δομή τους, τὰ σωματικὰ ὅριά τους μέσα στὸ συστρεφόμενο, ρευστὸ καὶ μαινόμενο σύμπαν τοῦ Gleeson.

---

 

© κειμένου: www.gayekfansi.blogspot.com - μὲ τὴν ἐπιφύλαξη κάθε νομίμου δικαιώματος.

© ἔργων: στὶς γκαλερί, στὶς συλλογὲς καὶ στὰ μουσεῖα ὅπου ἀνήκουν.